Prof.Dr.Ata Atun

Rumların AB Dönem Başkanlığı Rüyası

7 Ocak 2026 Çarşamba

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) 1 Ocak 2026 tarihi ile AB Dönem Başkanlığını
devraldı.
Peki bunun KKTC’ye etkileri ne olur? Ya da etkisi olur mu, bir bakalım.
Avrupa Birliği idari yönetim sisteminde iki farklı Konsey bulunmakta.
Birincisi;
Bizim hükümet sistemimizde benzeri olmayan, bir benzetme ile “Siyasi Partilerin
Başkanlarından” oluşan “Avrupa Birliği Konseyi”,
Diğeri de;
Bizim hükümet sistemimizdeki “Bakanlar Kurulu” benzeri, AB’ye üye devletlerin
Cumhurbaşkanları veya Hükümet Başkanlarından oluşan “Avrupa Konseyi.”
AB’de Dönem Başkanlığı (Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığı), her üye devletin
6 ay süreyle dönüşümlü olarak üstlendiği bir görev olup, yürütme yetkisi olmayan,
AB’nin liderliğini taşımayan, daha çok koordinasyon, temsil ve arabuluculuk rolü
yapan bir başkanlık.
AB Dönem Başkanı sadece “Avrupa Birliği Konseyi”ne başkanlık ediyor ve erk yetkisi
bulunmuyor.
Avrupa Konseyi (Cumhurbaşkanları ve hükümet başkanları) toplantılarına Dönem
Başkanı değil, bizim sistemimizdeki Başbakan muadili “Avrupa Konseyi Başkanı”
başkanlık ediyor ve aynı bizim sistemimizdeki Bakanlar Kurulu gibi tüm icraat ve erk
yetkisi Avrupa Konseyinde.
AB Dönem Başkanlığının “Siyasi ve Sembolik Önemi” özetle;
Küçük ülkeler için Uluslararası görünürlük, Diplomaside deneyim ve Bürokratik
kapasite artışı,
Büyük ülkeler için Gündemi dolaylı şekillendirme ve AB içi liderlik sinyali vermektir.
AB Dönem Başkanlığı’nın başlıca yetkileri ve görevleri;
AB Konseyi çalışmalarını yönetmek, Gündem belirleme ve öncelikler koymak, Üye
ülkeler arasında arabuluculuk yapmak, AB kurumları arasında koordinasyonu
sağlamak, sınırlı yetkilerle AB’yi dış ilişkilerde temsil etmek, Yasama sürecini
ilerletmek ve “Üçlü Başkanlık” (Trio Presidency) sistemi içinde yer alarak kendisinden
önceki ve sonraki iki ülke ile birlikte 18 aylık ortak program hazırlamak.
AB adına bağlayıcı karar almak, Komisyonu (AB Bakanlar Kurulunu) yönetmek, tek
başına yasa çıkartmak/veto etmek, AB bütçesini kontrol etmek, AB Dönem
Başkanının ve Dönem Başkanlığı dairesinin uhdesinde olmayan yetkiler.
Özetle ve kısaca;
AB Dönem Başkanlığı, 6 ay boyunca Avrupa Birliği Konseyi’nin çalışmalarını yöneten,
gündem belirleyen, uzlaştırıcı rol üstlenen ancak bağlayıcı karar alma yetkisi olmayan
bir koordinasyon görevi ve sembolik bir görev olarak tanımlanmakta.

Bu nedenle de 1 Ocak 2026 tarihi ile AB Dönem Başkanlığını devir alan Güney Kıbrıs
Rum Yönetiminin, KKTC veya Türkiye aleyhine alabileceği bir karar veya
uygulatabileceği bir yaptırım yok.
GKRY’nin AB Dönem Başkanı olmasının KKTC ve TÜRKİYE açısından önemi sadece
Türkiye–AB ilişkilerinin tonunu etkileyebilmesi, Gümrük Birliği, vize, göç gibi
dosyaların ele alınma hızını kendi başkanlık döneminde yavaşlatabilme ihtimalinden
öteye değil ve hiçbir koşulda tek başına KKTC ve Türkiye aleyhine karar alması da
mümkün görülmüyor.
Zaten günümüzde Avrupa Birliği içinde konuşulan; GKRY’nin AB Dönem Başkanı
olarak AB’yi Türkiye’ye karşı kışkırtmak veya aleyhine karar almak girişimlerini
başlatması durumunda, AB Konseyinin karar alma sisteminde “Oy Birliği” kapsamının
daraltılması ve “Nitelikli çoğunluk oyu” sisteminin kapsamının genişletilerek, küçük
üye ülkelerin “Veto” haklarının büyük bir kısmının kaldırılması yoluna gideceği
görülüyor.
GKRY’nin AB Dönem Başkanlığının ilk yarısında “hava atmak” ve “tehdit etmek”ten
öteye geçip geçemeyeceğini hep birlikte göreceğiz…
Prof. Dr. (İnş. Müh.), Doç. Dr. (UA. İliş.) Ata ATUN
Akademisyen,
KKTC Cumhuriyet Meclisi 1. Dönem Milletvekili